7 signalen voor fraude en corruptie in organisaties

Fraude en corruptie zijn ook in Nederland aan de orde van de dag. In organisaties die eraan ten prooi vallen, zie je specifieke patronen. Dat blijkt uit onderzoek.

Rodevlag.566.jpg

Een analyse van vakliteratuur en 25 bekende Nederlandse schandalen uit de afgelopen 25 jaar, bracht patronen aan het licht in organisatieculturen die de kans op fraude en/of corruptie vergroten. Als je de belangrijkste risicofactoren voor organisatiefraude en -corruptie in kaart zou kunnen brengen, dan zou je op basis daarvan voorspellingen kunnen doen. Dat was het doel van het onderzoeksteam 'integriteit' van de Hogeschool van Amsterdam. Het team heeft deze patronen herleid tot zeven red flags.

Zeven gevaarlijke signalen voor corruptie

1. Grote machtsafstand. De macht is zodanig geconcentreerd (bij een individu, duo of groep) dat tegenspraak onmogelijk is of geen effect heeft. Met kans dat de machthebbers medewerkers onder druk zetten om bochten af te snijden en frauduleuze handelingen te verrichten.

2. Isolement. Een organisatieonderdeel is fysiek, emotioneel en/of sociaal gescheiden van andere onderdelen. Groepsnormen kunnen daardoor verschuiven en makkelijker worden gerechtvaardigd ('Naar ons wordt toch niet omgekeken, dus gaan we echt niet al die tijdrovende protocollen volgen.')

3. Geheimhoudingsconstructies. Die stellen belanghebbenden in staat om informatie over schendingen te verhullen.

4. Rings of silence. Bepaalde personen zijn op de hoogte van schendingen en schermen die af voor anderen ('We weten dat X zwart bijklust, maar we klikken niet naar de baas'). Zij hebben voor hun gevoel niet de ruimte om kritische vragen te stellen of gevoelige onderwerpen als deze aan te snijden.

5. Verkeerd voorbeeld. Als leidinggevenden onvoldoende worden gezien als integere personen, weinig waarde hechten aan het belang van integriteit en/of niet ingrijpen als zich misstanden voordoen, geven zij het signaal af dat integriteit geen kernwaarde is voor de organisatie.

6. Zwakke bedrijfsvoering. Er zijn onzorgvuldigheden op het gebied van beleid en bedrijfsvoering, waardoor de organisatie schendingen niet kan signaleren en/of bestraffen. Er is bijvoorbeeld te weinig toezicht of interne controle, of een te beperkte administratie.

7. Resultaatgedrevenheid. Van het groepsgedrag gaat een grote drang uit om succes en resultaat te boeken. De druk is hoog, de verwachtingen zijn hooggespannen en/of de interne concurrentie is sterk, en alleen de winnaars krijgen waardering. Wat maakt dat niet-integer gedrag eerder wordt getolereerd.
Bron: Management en Consulting, 4-4-2016

Reacties

Met belangstelling heb ik de zeven gevaarlijke signalen gelezen en op mij laten inwerken. Toen ik in 1986 in een dergelijke werksituatie terechtkwam, heb ik met veel moeite en onderzoek de puzzelstukjes concreet kunnen maken en uiteindelijk de stukjes tot een beeld van mijn werksituatie en vooruitzicht helder kunnen krijgen. Ik had wel in dienst gezeten, maar nooit een dergelijke extreme situatie meegemaakt. Ik wil er verder hier niet op ingaan, maar uiteindelijk kwam de hele staf in opstand en toen de problemen in de krant kwamen, ging het naar anderen wijzen gewoon door, vooral nog meer naar mij. "Je grootste vijanden zitten bij de afdeling burgerpersoneel" werd mij steeds gezegd, en daar bleek de afdeling JZ ook bij te horen. Ik heb het omvangrijke project afgemaakt en ben gaan omscholen naar organisatie-onderzoeker en -adviseur, met een studie aan de VU, cursussen en leergangen en nog een PAO. Ik was weliswaar af van de grootste ploert uit mijn leven, maar de tegenwerking en verdachtmakingen bleven doorgaan. Net als de eindeloze interne bezwaarprocedures, beter gezegd oostblokprocedures bij het ministerie, de ambtenarenrechter en de CRvB, waar geen enkele advocaat mij wilde verdedigen, omdat dat toch geen zin had. De bond liet mij op de essentiële momenten in de steek. Tentakels bleken veel verder te gaan dan verwacht. Bedankt voor dit stuk, ik had het jaren terug moeten kunnen lezen, maar je bent nooit te oud om te leren! - Henk Uijttenhout

Reageer


Relevante onderwerpen