Zorg slimmer en kleinschaliger organiseren

Grote veranderingen in de zorg bestaan uit een heleboel kleine stappen. 'Klein is het nieuwe groots', zegt Stijn van Kreij.

Stijn-van-Kreij.150.jpg

Stijn van Kreij (zie foto) stond met zijn kleine liedjes op het grote december-event Verdraaide organisaties. Op 8 juni staat hij op de nieuwe editie van het event Verdraaide Organisaties weer op het podium, naast Erben Wennemars, Wouter Hart en Ruud Klarenbeek. Een gesprek over het terugbrengen van de menselijke maat in de zorg.

Stijn van Kreij is muzikant én werkt als innovatiemanager bij Cello Zorg. Stijn: 'Tja, daar begint het al. Zien we iemand als persoon of als functionaris? In dat laatste geval bestaat het gevaar dat we elkaar meteen in een hokje duwen, nog los van de paradoxale aspecten van het woord innovatiemanager. Ik ben van mening dat sociale innovatie niet te managen is.' Eerst de hokjes toch maar: Stijn is van 2001 tot 2003 muziektherapeut in de ouderenzorg geweest, heeft daarna als begeleider en manager in de verstandelijk gehandicaptenzorg gewerkt en is op dit moment als innovatiemanager werkzaam. Ook staat hij als spreker en singer-songwriter regelmatig met gitaar op het podium.

'Een belangrijke drijfveer is dat ik denk dat de zorg in Nederland slimmer en met meer creativiteit georganiseerd kan worden. Het eigen, unieke, menselijke perspectief is op sommige plekken door de dominantie van de systeemwereld buiten beeld geraakt. Wat mij dan helpt, is om niet groter te gaan denken, maar het juist weer klein te maken, om te zoeken naar de juiste schaalgrootte binnen netwerken en organisaties. Zorg verlenen draait om het maken van echt contact: de ander werkelijk ontmoeten. Daarvan is de basis: gelijkwaardigheid. Veel (zorg)instellingen hebben de neiging om - vanuit de beste bedoelingen - op ongelijkwaardigheid te sturen. Dat zit soms in heel subtiel taalgebruik. Dan hoor je zorgverleners praten alsof een bewoner hún cliënt is. Maar de cliënt is van zichzelf. Laat dat gelijkwaardig contact dan ook het vertrekpunt zijn.'

'Ik probeer mijn grote dromen over andere zorg klein en eenvoudig te maken. We maken sommige zaken onnodig complex. Zo zag ik op twitter een mooie oproep voorbijkomen: hondenbezitters werden uitgenodigd om tijdens het uitlaten van hun hond even langs te komen bij een zorginstelling, omdat enkele bewoners het heerlijk vinden om een hond te aaien. Een mooi voorbeeld van #durftevragen in de praktijk.' Stijn vervolgt: 'Maar dan eindigt die oproep met het zinnetje: "Eenmaal per week om half twee, ongeveer 15 minuten. Bij voorkeur op een vaste dag". Dan komt de systeemwereld opeens weer om de hoek kijken, en wordt het de buurtbewoners met een hond wel erg lastig gemaakt.'

I dream up a little world everyday, where everything big has been replaced
and all we need would simply fit inside a tiny micro travellers' kit
how great that would be

(tekst uit het nummer Microsong)

Grote veranderingen in de zorg bestaan uit een heleboel kleine stappen. 'Kijk naar de inspiratiebijeenkomsten die we onlangs organiseerden in het licht van het project Slimme Zorg bij Cello. Om kennis te delen die ertoe deed, stelden we alle deelnemers drie eenvoudige vragen: Wat inspireert je? Welke dromen en nachtmerries heb je? Wat zou je bij kunnen dragen zodat we de volgende stap kunnen zetten? Dat zorgt voor mooie gesprekken die meer opleveren dan een vergadering over de meetbaarheid van de zorgindicatoren of het opstellen van een hermetisch sluitend projectplan.'

Tekst: Guido van de Wiel

Reacties

Stijn, een prachtig artikel, dit ben jij, authentiek , en daar draait het om. Jij zult je niet verdraaien. Het ga je goed - Peter Verbraak

Beste Hans, Bedankt voor je reactie. Ik kan me voorstellen dat het statement 'innovatie is niet te managen' vragen oproept. Wat ik ermee bedoelde is dat sociale vernieuwing om andere vaardigheden vraagt dan het klassiek managen van een project of team en dat managen als in 'beheersen of beheren' in tegenstelling is met de manier waarop ik deze rol invul. The Lean start-up methode is inderdaad aansprekend en maakt veel meer gebruik van de kennis van een netwerk waarin meerdere disciplines en (potentiële) eindgebruikers een bijdrage leveren aan de innovatie. Natuurlijk vraagt zo'n proces ook om begeleiding/coordinatie, maar dat gebeurt in mijn ogen wel vanuit een andere houding: met meer oog voor de dynamiek en diversiteit van het netwerk en met kortcyclische processen van ontwikkelen, toepassen & evalueren. Het vraagt dus vooral om andere (lichtere) vormen van management. Wb de dominantie van de systeemwereld, ik heb het hierbij vooral over de systeemwereld zoals Wouter Hart deze beschrijft. Er is niks mis met systemen, en we hebben juist slimmere en flexibelere systemen nodig om menselijke zorg te kunnen organiseren, maar die 'slimme' systemen volgen de klant of de maatschappelijke behoefte - 'de bedoeling'. Deze systemen zouden ondergeschikt en ondersteunend ipv dominant en star moeten zijn. Helaas kom ik de laatste variant nog erg veel tegen. Ik hoop dat dit wat verduidelijking geeft! - Stijn van Kreij

Twee dingen vielen me op in dit mooie stuk. 1) 'ik ben van mening dat sociale innovatie niet te managen is' In deze tijd waarin we politici verwijten aan 'fact-free-politics' te doen, zou ik die mening graag onderbouwd zien. Lees anders 'The lean start-up' eens en vraag je af of die methode niet heel veel teleurstellingen over mislukte sociale innovaties zou kunnen voorkomen. 2) 'de dominantie van de systeemwereld' Wie het programma van de Systeemweek van het SIOO bekijkt ziet dat er onder de noemer 'systeem' heel veel verschillende benaderingen schuilgaan. Mits verstandig toegepast zijn de meeste ervan heel goed bruikbaar in de zorg. ( http://www.sioo.nl/nl/1948-Opleiding.html?id=37 ) - L.J. Lekkerkerk (Hans)

Reageer


Relevante onderwerpen